Longing

Tadeusz jobbar som vakt på en hotellparkering vid en motorväg. Han hissar upp och fäller ner bommen och antecknar bilarnas registreringsnummer i ett A4-anteckningsblock. Tadeusz visar för mig sin vaktstuga där han brukar sitta dagarna i ända. Den lilla teveapparaten flimrar, i ena vrån står en brunaktig ormbunke, på bordet ligger en liten fläta och en pepparsprejburk. Tadeusz visar upp hotellrummen: ”Inte så illa, eller hur?” Verkligen inte. ”Och i varje rum finns det ett glas och en flaska mineralvatten. I varje rum, betonar han stolt.” I hans hem, som han kommer tillbaka till från sina bommar och A4-anteckningsblock, ställde han upp olika böcker i bokhyllan: ”Att undervisa på lågstadiet”, ”Deskriptiv grammatik” och ”En handbok för lärare”. Handböckerna är täckta med ett tjockt dammlager. Det förflutna finns inte. Det som finns är en helgonbild som står lutad mot böckerna, ett gammalt foto, ett Caritasljus och ett turträd.

“Du förstår, min väninna och jag brukar köpa en exotisk resa ål inklusif varje år och så åker vi, förstår du. Efteråt är man som om man hade varit på en pilgrimsfärd, som en ny människa. Senast var vi i Paris. Vilken stad! Jag skulle kunna flytta dit på en gång. Folk sitter på trottoarerna, jag menar de vilar där. Inte bara ungdomarna, nej, alla. Ingen bryr sig om att de sitter sådär. Då satte jag mig också ner. Vilken känsla, förstår du, det går inte att beskriva! Hur skulle det se ut om jag satte mig vid en trottoarkant här?!”

Du går på en rak och ljus gata. Whererufrom? – frågar någon. From Poland. “Holland?! Oh yes, my cousin lives in Holland.” No, Poland. “Oh yes, Solidarność, Kieślowski, Wałęsa”.

Du är hellre where och mindre from.

När man lämnar sin ungdoms land, blir ingenting sig lik. Att titta in i sitt inre kan få oanade följder. Man hamnar mellan dåtid och framtid. Att fotografera blir till ett botmedel. Teven flimrar. Bommen går rytmiskt upp och ner. Nya ställen inspirerar. Man letar efter bekanta ansikten, platser och upplevelser. En ganska opretentiös längtan. Det är emellertid lättare att acceptera det som känns bekant. Dåtidens skuggor blir mindre smärtsamma. Euforin täcks med händelsernas patina. ” Vilken känsla, det går inte att beskriva!”

Longing

Tadeusz pracuje jako ochroniarz na hotelowym parkingu przy ruchliwej autostradzie. Podnosi i opuszcza szlaban, w notatniku formatu A4 zapisuje numery rejestracyjne samochodów. Tadeusz pokazuje mi budkę parkingową, w której przesiaduje. Mryga telewizorek, w kącie brązowieje paprotka, na stole chałka i gaz pieprzowy. Tadeusz prezentuje hotelowe pokoje: „Niezłe prawda”? Prawda. „I w każdym pokoju jest szklanka i butelka z mineralną. W każdym.” – podkreśla z dumą. W domu, do którego wraca od szlabanów i notatnika A4 Tadeusz poustawiał na półce „Nauczanie początkowe”, „Gramatykę opisową”, „Vademecum nauczyciela”. Poradniki pokrywa równa warstwa kurzu. Przeszłość nie istnieje. Istnieje oparty o książki święty obrazek, stara fotografia, świeca Caritasu oraz drzewko szczęścia.

„Wie pani, my z koleżanką rokrocznie wykupujemy jakąś egzotyczną wycieczkę ol inkluzif i jedziemy proszę pani. Człowiek się potem czuje, jakby z pielgrzymki wrócił, odnowiony taki. Ostatnio byłyśmy w Paryżu. Co za miasto! Mogłabym tam mieszkać choćby od zaraz. Ludzie na chodnikach siedzą, odpoczywają znaczy. Nie żeby tylko młodzi, wszyscy. Nikomu to nie przeszkadza, że tak siedzą. Usiadłam i ja. Mówię pani, co za uczucie, tego sie nie da opisać! Gdzież ja bym tutaj usiadła na krawężniku?!”

Idziesz jasną, prostą ulicą. Łerarjufrom? – słychać. From Poland.  “Holland?! Oh yes, my cousin lives in Holland.” No, Poland. “Oh yes Solidarność, Kieślowski, Wałęsa”.

Jesteś bardziej where a mniej  from.

Gdy opuszcza się kraj młodości, nic już nigdy nie jest takie samo. Zaglądanie do własnego wnętrza bywa brzemienne w skutki. Zawieszenie między przeszłością a przyszłością. Fotografowanie staje się remedium. Mryga telewizorek. Szlaban podnosi sie i opuszcza miarowo. Nowe miejsce staje się inspiracją. Poszukiwanie znajomych twarzy oraz doznań. Proste tęsknoty. Łatwiej wszak zaakceptować to, co znajome. Cienie przeszłości stają się mniej bolesne. Euforia pokryta patyną zdarzeń. „Co za uczucie, tego się nie da opisać!”

Text: Aleksandra Olejnik-Zelmanovits

Swedish translation: Patricia Edvardsson

When you loose opportunity to look at yourself from a distance, you loose everything.

Jean-Paul Sartre, “Mdłości”.

“Sorrow is one of the vibrations that prove the fact of living.”

Antoine de Saint-Exupéry

“Oto powierzchnia. A teraz pomyślcie, a raczej wyczujcie to, co się pod nią kryje (…)”    Susan Sontag, O fotografii

Elliott Erwitt signing his book “New York”.

gubi się wieczność…”

Miron Białoszewski, Oho i inne wiersze.

Wśród romskich dzieci przygotowujących się do jesiennego pokazu tańca jest chłopiec imieniem Jono. Opanował krok na tyle dobrze, że będzie mógł wystąpić przed szerszą publicznością.